Tematy matur, pytania matury ustnej, rozprawka poradnik

Zobacz koniecznie: Rozprawka problemowa przykłady

Schemat rozprawki problemowej

Wstęp

  • Przeanalizuj polecenie w temacie pracy. Eksponuje ono problem i pyta np.: “Czy zgadzasz się z twierdzeniem, że… ?”, ale może być to zdanie twierdzące (zobacz Tematy wypracowań maturalnych) i Ty musisz się opowiedzieć “za”, “przeciw” lub trochę tak, trochę nie, czyli: “zgadzam się, ale tylko połowicznie” lub “nie zgadzam się z całym twierdzeniem”. Ważne, aby wybrzmiało Twoje przemyślane stanowisko wobec problemu. Najpierw więc dokładnie:
  • przeczytaj tekst w arkuszu i dopiero wówczas sformułuj tezę – zdanie twierdzące zawierające Twoje stanowisko wobec problemu np.: ujawniając się – “Uważam, że…” czy też bezosobowo – “Można twierdzić, iż…”, “Wypada się zgodzić z…”, “Na postawione w temacie pytanie należy odpowiedzieć twierdząco”, “Po głębszym zastanowieniu można zgodzić się z częścią diagnozy zawartej w problemie pracy” itp.
  • Musisz sformułować stanowisko, aby je później uzasadniać argumentami w rozwinięciu. Punktacja rozprawki maturalnej za brak tezy, czyli jednoznacznego stanowiska autora wobec problemu przewiduje dyskwalifikację pracy (gdy kategoria A = 0 pkt., to egzaminator nie przyzna punktów w innych kategoriach!).

UWAGA: Brak tezy – stanowiska wobec problemu dyskwalifikuje pracę! W trakcie pisania rozwinięcia i wniosków odwołuj się do niej co jakiś czas.

Teza to cel pracy.

TEZA MUSI WYBRZMIEĆ

Rozwinięcie

  • Akapit 1 i 2 (10-20 zdań i więcej) – to główne części pracy. Zaprezentuj pierwszy z argumentów potwierdzających tezę. Poprzyj go przykładem lub przykładami z analizowanego fragmentu, opisując go (je). Wprowadzaj argumenty, wyjaśniając ich zasadność. Kończ akapity zdaniami podsumowującymi – konkluzją. Przez cały czas pamiętaj o celu pisania i w żadnym razie nie opowiadaj, nie streszczaj, nie opisuj rzeczy, które nie dotyczą tematu. Jasno precyzuj swoje stanowisko i uzasadniaj je. Zależnie od problemu i objętości fragmentu w arkuszu poszukaj kolejnych wątków potwierdzających tezę. Stosuj opis, streszczenie, charakterystykę postaci, jeśli te formy wypowiedzi pozwalają na najlepsze argumentowanie tezy pracy. Pamiętaj, że matura sprawdza Twoje umiejętności analityczne w oparciu o fragment, a także: rzeczowość, styl, kompozycję, język i zapis (zobacz: Punktacja rozprawki maturalnej).

UWAGA: Brak analizy fragmentu tekstu z arkusza obniża punktację w kategorii B z 18 pkt. max nawet do 4 (uzasadnienie częściowe)!

Argument

nr 1

ANALIZA TEKSTU OBOWIĄZKOWA

  • Akapit 3 (5-10 zdań). Praca maturalna może wymagać, aby odnieść się do całości dzieła. Musisz więc “zabłysnąć” znajomością spoza fragmentu w arkuszu. Staraj się podać drugi argument stosowny do postawionej tezy pochodzący nie z fragmentu, lecz z innego miejsca danej lektury. Dobrze jest, gdy potrafisz umiejscowić analizowane wydarzenia w utworze i znasz poprzedzający lub dalszy ciąg wydarzeń mogący potwierdzić postawioną tezę. Pochwal się tą wiedzą.

UWAGA: Brak tego elementu – odniesienia do całej lektury (gdy wymagane) obniży punktację – ocenę, ale nie zdyskwalifikuje Twojej rozprawki, jeżeli dobrze wykorzystasz analizę fragmentu tekstu z arkusza.

Argument

nr 2

ELEMENT POŻĄDANY

  • Akapit 4 (5-10 zdań). W rozprawce maturalnej może pojawić się polecenie, aby użyć argumentu opartego na materiale z innego tekstu kultury – lektury, książki spoza kanonu, filmu, teatru, obrazu czy rzeźby. Trzeba przygotować się na analizę dzieła kultury, powtarzając przed egzaminem także terminy związane ze specyfiką różnych form, np. reżyser, scenariusz, scenografia, szkoła malarska itd. Wybierz i omów element uzasadniający tezę. Poddaj go analizie, wzbogacając pracę.

UWAGA: Brak tego elementu – odniesienia do innego tekstu kultury (gdy wymagane) obniży punktację – ocenę, ale nie zdyskwalifikuje Twojej rozprawki, jeżeli dobrze wykorzystasz analizę fragmentu tekstu z arkusza.

Argument

nr 3

ELEMENT POŻĄDANY

Wnioski

  • Wnioski (5-7 zdań) Podsumuj. Wyraźnie powiedz: czy teza (hipoteza) potwierdziła się? Zaprezentuj wyniki swoich badań, analiz, refleksji i oświadczeń. Uogólnij, odwołując się do badanych dzieł, że postawiona teza i jej wnioski są np. uniwersalne i warto je zapamiętać, uwzględniać w życiu.
 Wnioski potwierdzają tezę

WNIOSKI POTWIERDZAJĄ SŁUSZNOŚĆ TEZY

UWAGA: Ilość akapitów i zdań podano orientacyjnie. Praca nie może być krótsza niż 250 wyrazów. Akapit jest elementem kompozycyjnym i w każdej pracy powinno być ich co najmniej trzy: wstęp, rozwinięcie i wnioski. Postawienie TEZY i jej uargumentowanie w rozwinięciu to najważniejsze części pracy.

Zobacz przykładowe rozprawki i porady na stronie Rozprawka problemowa przykłady.

Ile argumentów ma być w rozprawce problemowej?

Podczas ćwiczeń na lekcjach W arkuszu maturalnym
 To zależy od:

  1. Czasu na pisanie rozprawki: 45-90 min.
  2. Długości tekstu do analizy: średnio 600 wyrazów (zobacz: Lektury na maturze)

Zwykle co najmniej jeden lub dwa argumenty, najczęściej wymagają tego polecenia: Rozważ problem w oparciu o analizę fragmentu tekstu (1) i odwołaj się do lektury, z której pochodzi fragment (2) lub innego tekstu kultury (3).

UWAGA: Wypełnienie warunku długości pracy 250 wyrazów nie jest równoznaczne z oceną bdb.

 To zależy od:

  1. Czasu na pisanie rozprawki: 170 min max (decyduje maturzysta).
  2. Długości tekstu do analizy: średnio 600 wyrazów (zobacz: Lektury na maturze)

Zwykle co najmniej dwa lub trzy argumenty, najczęściej wymagają tego polecenia: Rozważ problem w oparciu o analizę fragmentu tekstu (1) i odwołaj się do lektury, z której pochodzi fragment (2) oraz do innych tekstów kultury (3).

UWAGA: Wypełnienie warunku długości pracy 250 wyrazów nie jest równoznaczne z oceną 100%.

Plansza, schemat rozprawki problemowej

rozprawka problemowa na 100%

Uzyskanie maksymalnej liczby punktów w kategoriach ABC daje gwarancję zdania matury na 100%, jeśli pozostałe kategorie D-H też będą na 100%. Oznaczenia: T – teza i nawiązania do niej; A1, A2, A3, A4 – argumenty; A, B, C – kategorie punktowania, kryteria oceniania. Zobacz tabele: punktacja rozprawki.

Cechy rozprawki w informatorze CKE (fragment)

Zobacz

Matura próbna CKE 2015 przykładowe rozprawki

Temat 1. Czy odkupienie winy zdejmuje z człowieka odpowiedzialność za wyrządzone krzywdy? Rozważ problem i uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do podanego fragmentu Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, całego utworu oraz innego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

Zobacz

Zobacz koniecznie: Rozprawka problemowa przykłady

Dodaj komentarz

Do matury 04.05.2018 r. zostało:
days
9
9
hours
2
0
minutes
4
9
seconds
3
8





Wizyt od dnia 07.11.2012 r.